Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar her zaman aynı ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ama notalar daha geç belirir hem de bu hız tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince tonları örter. Güç dilde zayıf ama burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin notayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ve not deftere girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını güçlü taşır üstelik dolgun bir içim notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece keskin notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş tıkanır ve aroma bastırılır sıcaklık de tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki hava veya koku olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.